In het natuurpark Urbasa-Andía in Navarra is een vrijwel compleet skelet van een bison gevonden dat ongeveer 4.000 jaar oud is. De resten werden aangetroffen in de Sima de Arrafela, een diepe natuurlijke schacht, en zijn volgens de regionale overheid uniek voor het Iberisch Schiereiland. De vondst werd begin februari gepresenteerd door de regering van Navarra.
Het skelet is met radiokoolstofdatering geplaatst in het laat-chalcolithicum, rond 2000 voor Christus. Tussen de ribben werd een koperen pijlpunt aangetroffen, wat erop wijst dat het dier mogelijk door mensen is verwond. Onderzoekers gaan ervan uit dat de bison vervolgens in de schacht terechtkwam en daar is overleden. De precieze omstandigheden rond de dood van het dier worden nog onderzocht.
De vondst werd gedaan tijdens een paleontologische interventie die is opgezet door de Dirección General de Cultura – Institución Príncipe de Viana, de erfgoeddienst van de regionale overheid van Navarra. Aan het onderzoek werken wetenschappers mee van onder meer de Universidad del País Vasco / Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU) en het Museo Nacional de Ciencias Naturales in Madrid.
Voorlopig morfologisch en metrisch onderzoek wijst uit dat het om een bison uit het geslacht Bison gaat en niet om rundvee (Bos). De afmetingen komen overeen met die van de Europese bison (Bison bonasus). Genetisch onderzoek moet nog bevestigen of het daadwerkelijk om deze soort gaat. Als dat het geval is, zou het de eerste bevestigde vondst van een Europese bison op het Iberisch Schiereiland zijn.
Een alternatieve mogelijkheid is dat het dier behoort tot het zogenoemde ‘Clado X’, een genetisch bekende maar anatomisch nauwelijks beschreven bisonlijn. Mocht dit worden bevestigd, dan zou het om het eerste vrijwel complete skelet van deze groep gaan. De resultaten van het DNA-onderzoek worden de komende maanden verwacht.
Tijdens dezelfde interventie zijn in de Sima de Arrafela ook fossiele resten gevonden van andere diersoorten, waaronder een grottenleeuw (Panthera spelaea), een uitgestorven soort die ongeveer 12.000 jaar geleden verdween. Het gaat om het derde exemplaar dat in Navarra is gedocumenteerd. Daarnaast zijn resten gevonden van een auerhoen en een roofvogel.
De opgraving vond plaats in oktober 2025 en vereiste gespecialiseerde speleologische technieken vanwege de diepte van de schacht. Volgens de betrokken instanties verliepen de werkzaamheden zonder incidenten. Het onderzoek naar de vondsten loopt door en zal naar verwachting in de loop van 2026 worden afgerond.
Bron: Gobierno de Navarra – Departamento de Cultura, Deporte y Turismo (9 februari 2026)